Ochrona przed spamem - nie otwieraj

nr 1(49)/2017
ISSN 2082-5005
Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej UEK
nr 1(49)/2017
Tradycja wydawania biuletynów informacyjnych w naszej Bibliotece sięga lat siedemdziesiątych XX wieku. Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie jest kontynuacją Biuletynu Informacyjnego Biblioteki Głównej Akademii Ekonomicznej w Krakowie, a jeszcze wcześniej "Biuletynu Informacyjnego" drukowanego w latach 1993-1997. Ukazuje się dwa razy w roku. Publikujemy w nim artykuły informacyjne, komunikaty o nabytkach Biblioteki (stałe rubryki nowości), sprawozdania z konferencji, z prac Rady Bibliotecznej oraz ciekawostki.

Noblista – Gunnar Myrdal (1898-1987)

Gunnar Myrdal urodził się 6 grudnia 1898 roku w Szwecji, zmarł 17 maja 1987 roku. Uważany jest za wiodącego ekonomistę i naukowca społecznego jego epoki, polityk, socjolog, wojownik nierówności i twórca szwedzkiego państwa opiekuńczego. Był jednym z czołowych teoretyków stosunków międzynarodowych i ekonomii rozwoju. Jego nazwisko znalazło się wśród laureatów Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii w 1974 r.

Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie w Sztokholmie w 1923 r., doktorat z nauk ekonomicznych uzyskał w 1927 r. za pracę o kształtowaniu cen w zmieniającej się gospodarce [1]. Po krótkiej praktyce prawniczej został docentem na Wydziale Ekonomii Politycznej Uniwersytetu Sztokholmskiego. Równocześnie (do 1930 r.) pogłębiał wiedzę ekonomiczną studiując w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych. Kiedy odbył podróż do Stanów Zjednoczonych, jako stypendysta Fundacji Rockefellera, napisał pierwszą książkę The Political Element in the Development of Economic Theory.

Po powrocie do Europy w latach 1931-1932 r. pracował jako profesor nadzwyczajny w Instytucie Badań Międzynarodowych w Genewie, następnie na Uniwersytecie w Sztokholmie, gdzie w latach 1933-1950 kierował Katedrą Ekonomii Politycznej i Finansów Publicznych, zaś w latach 1961-1965 Katedrą Międzynarodowych Badań Ekonomicznych [2]. W latach 1973 - 1975 pracował jako profesor wizytujący w Santa Barbara (Kalifornia) i na Uniwersytecie w Nowym Jorku.

Był jednym z wybitnych przedstawicieli szwedzkiej szkoły w ekonomii, zapoczątkowanej na przełomie XIX i XX wieku przez Knuta Wicksella.

Oprócz działalności naukowej profesor G. Myrdal interesował się również szwedzką polityką. W latach 1935-1938 i 1944-1947 był członkiem parlamentu oraz, w latach 1945-1947 ministrem handlu, jak również członkiem Zarządu Banku Szwecji, a także przewodniczącym Komisji Planowania. Działał także na arenie międzynarodowej, w latach 1947-1957 piastował urząd sekretarza Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ [3].

Profesor G. Myrdal otrzymał ponad 30 doktoratów honoris causa, począwszy od uzyskania tego tytułu na uniwersytecie Harvarda w 1938 roku. Otrzymał również wiele nagród, ostatnią była nagroda Społeczeństw Stosowanej Antropologii. Był członkiem British Academy, American Academy of Arts and Sciences, Econometric Society i honorowym członkiem American Economic Association.

Profesor G. Myrdal otrzymał nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii w 1974 roku za pionierskie prace nad teorią fluktuacji monetarnej i ekonomicznej oraz wnikliwą analizę współzależności zjawisk ekonomicznych, społecznych i instytucjonalnych [4]. Wraz z nim nagrodę otrzymał Friedrich A. von Hayek. Obaj rozpoczęli swą aktywność naukową od zagadnień cyklu koniunkturalnego i pieniądza, a więc od wąskiej problematyki ekonomicznej. Z czasem rozszerzyli swoje zainteresowania o szeroki obszar problemów społecznych i instytucjonalnych. W kręgu ich zainteresowań dużo miejsca zajęły polityka gospodarcza oraz prawne aspekty działalności ekonomicznej [5]. Profesor G. Myrdal dążył do uwzględnienia w analizie ekonomicznej czynników socjologicznych, społecznych, demograficznych, instytucjonalnych i innych, po to by lepiej zrozumieć rozwój gospodarczy. Wykazał zainteresowanie problemami polityki ekonomicznej, włączając w to również możliwe zmiany w organizacyjnej, instytucjonalnej i prawnej strukturze społeczeństwa [6].

Na początku lat trzydziestych G. Myrdal opublikował dwie prace: Monetary Equilibrium (1931) i The Political Element in the Development of Economic Theory (1932), w których przedstawił relacje między przewidywanymi oszczędnościami a inwestycjami, teorię stopy procentowej i rozróżnienie ujęć ex ante oraz ex post. Poruszone tu problemy (ogłoszone w języku szwedzkim) na kilka lat wyprzedzają ujęcia Johna M. Keynesa, przedstawione w General Theory of Employment, Interest and Money (1936) [7].

Ważną pracą była książka An American Dilemma: the Negro Problem and Modern Democracy (1944), która stanowiła rezultat studiów nad problematyką ludności murzyńskiej w Stanach Zjednoczonych. Spotkała się ona z dużym zainteresowaniem środowisk naukowych i innych kręgów czytelniczych dotyczącym sytuacji ludności czarnej w USA (w tym także kwestią rasizmu). Następna istotna książka The Challenge of World Poverty (1971) jest kolejnym studium Autora poświęconym współczesnym problemom świata zachodniego.

Od lat 50. zajmował się teorią niedorozwoju krajów zacofanych gospodarczo. Poświęcił im m.in. książkę Economic Theory and Under-Developed Regions (1957) [8] oraz The Challenge of World Poverty: a Word Anti-poverty Program in Outline (1970). G. Myrdal należał do najwybitniejszych przedstawicieli doktryny „państwa dobrobytu" (welfare state). W niektórych kręgach uważany był za twórcę tej doktryny. Stanowiła ona, iż „państwo dobrobytu" powinno niwelować nierówności rozwojowe między poszczególnymi regionami kraju i poszczególnymi grupami społecznymi [9].

Do najważniejszych publikacji profesora G. Myrdala należą: Monetary Equilibrium (1931); The Political Element in the Development of Economic Theory (1932); Population, a Problem for Democracy (1940); An American Dilemma: the Negro Problem and Modern Democracy (1944); An International Economy: Problems and Prospects (1956); Economic Theory and Underdeveloped Regions (1957); Beyond the Welfare State: Economic Planning and Its International Implications (1960); Asian Drama: An Inquiry into the Powerty of Nations (1968); The Challenge of World Poverty (1971); Against the Stream (1973); Crises and Cycles in the Development of Economics (1975).

Poglądy Gunnara Myrdale’a znane są polskim ekonomistom i studentom ekonomii. W języku polskim ukazały się: Teoria ekonomii a kraje gospodarczo nierozwinięte (1958) oraz Przeciw nędzy na świecie: zarys światowego programu walki z nędzą (1975), a także artykuł Znaczenie i wartość ekonomii instytucjonalnej (w: K. Dopfer (red.), Ekonomia w przyszłości, Warszawa 1982).

Przypisy:

  1. https://pl.wikipedia.org/wiki/Gunnar_Myrdal
  2. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/1974/myrdal-bio.html
  3. Misala J. (red.), (2011), Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii 1969-2009, s. 78.
  4. Wykład na uroczystości wręczenia Nagrody Nobla w dniu 17 marca 1975 roku - według http://nobelprize.org/economics/laureates - nosił tytuł: „The Equality Issue in World Development" (Problem równomierności w rozwoju gospodarczym świata).
  5. Jasiński L.J., (2001), Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii 1969-2000: zarys poglądów laureatów, s. 57-59.
  6. Misala J. (red.), (2011), Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii … op. cit., s. 79.
  7. Bomski T. , Gunnar K. Myrdal, Wektory 1986, nr 6, s. 62.
  8. Omówienie książki [W]: Kamiński Wł. , (2004), Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii 1969-2000: moje impresje i fascynacje, s. 92-96.
  9. Misala J. (red.), (2011), Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii … op. cit., s. 81.

Lucyna Janas

© 2009 Biblioteka Główna UEK