Ochrona przed spamem - nie otwieraj

nr 1(52)/2019
ISSN 2082-5005
Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej UEK
nr 1(52)/2019
Tradycja wydawania biuletynów informacyjnych w naszej Bibliotece sięga lat siedemdziesiątych XX wieku. Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie jest kontynuacją Biuletynu Informacyjnego Biblioteki Głównej Akademii Ekonomicznej w Krakowie, a jeszcze wcześniej "Biuletynu Informacyjnego" drukowanego w latach 1993-1997. Ukazuje się dwa razy w roku. Publikujemy w nim artykuły informacyjne, komunikaty o nabytkach Biblioteki (stałe rubryki nowości), sprawozdania z konferencji, z prac Rady Bibliotecznej oraz ciekawostki.

Spotkanie bibliotekarzy systemowych bibliotek NUKAT

W dniu 15 lutego 2019 r. w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie odbyło się spotkanie bibliotekarzy systemowych bibliotek współtworzących katalog NUKAT.

Po oficjalnym powitaniu informacje o funkcjonowaniu Centrum NUKAT przedstawiła pani dyrektor Ewa Kobierska-Maciuszko. Rok 2018 był trudnym okresem walki o przetrwanie i dalsze funkcjonowanie instytucji. Centrum NUKAT i centralny katalog ma duże znaczenie dla środowiska naukowego, stąd zapewnienie MNiSW o dalszej 50% dotacji i razem z Biblioteką Uniwersytecką wspólnym finansowaniu działalności Centrum.

Raport z działalności NUKAT robi wrażenie. Katalog zawiera ponad 4 mln rekordów bibliograficznych i 6 mln rekordów khw. Współtworzy go 1680 bibliotekarzy-katalogerów z 168 bibliotek z kraju i z zagranicy (kolejne biblioteki chcą przystąpić do współpracy, m.in. Biblioteka Polska w Gruzji). Wszystkie biblioteki pracują nad zapewnieniem jakości i poprawności metadanych. Najwięcej rekordów bibliograficznych wprowadzają m.in. BJ/Collegium Medicum UJ, BUW, Biblioteka Uniwersytetu Wrocławskiego. W bazach lokalnych w 2018 r. zostało skopiowanych ponad milion rekordów bibliograficznych.

Komunikat o bieżących pracach przedstawili Paulina Czyżewicz, bibliotekarz systemowy, Rafał Rygiel i Maciej Jabłoński. Podjęte działania Centrum NUKAT w 2018 r. to, m.in.:

  • wdrożenie zasady RDA w rekordach bibliograficznych,
  • wprowadzenie zmiany w dystrybucji rekordów analitycznych do katalogów lokalnych,
  • automatycznie wykonywane prace związane z uzupełnianiem opisów bibliograficznych o pola 33X, oraz pole 710 (nazwy wydawców), zamiana języka haseł przedmiotowych BN na deskryptory BN, automatyzacja dodawania rekordów khw o identyfikatory VIAF, ISNI, WIKI, a także nowość – wprowadzenie identyfikatorów ORCID,
  • przystąpienie do projektu CLARIN-PL umożliwiającego wygenerowanie stałych identyfikatorów sieciowych, za pomocą których będą możliwe powiązania terminów jhp KABA z innymi słownikami, takimi jak RAMEAU i LCSH.

W 2019 r. planowane są dalsze prace związane z wdrożeniem RDA w rekordach khw, wydaniem formatu MARC21 dla rękopisów, wprowadzeniem pola 880 w rekordach bibliograficznych (prezentacja opisu w alfabetach oryginalnych innych niż alfabet łaciński) zgodnie z zasadami RDA. Kontynuowane będą prace związane z melioracją kartoteki haseł przedmiotowych KABA, tj. haseł dla wydarzeń historycznych oraz prace melioracyjne w związku z ograniczeniem roli określników rzeczowych i formy.

Pani Iwona Leonowicz, kierownik Ośrodka Kontroli Rekordów Bibliograficznych, podsumowała rok zmian, jeśli chodzi o wdrożenie RDA w opisach bibliograficznych. Stwierdziła, iż mimo wielu obaw ze strony bibliotekarzy współtworzących katalog, katalogowanie wg nowych zasad odbyło się płynnie. Największą liczbę rekordów zgodnych z zasadami RDA stanowią wydawnictwa zwarte. Duża część rekordów zatwierdzana jest automatycznie, co przyspiesza proces opracowania i pobierania opisów do baz lokalnych. W ubiegłym roku odbywały się szkolenia online (webinaria) dotyczące rozróżniania kompilacji i kolaboracji w rekordach bibliograficznych, uruchomiona została platforma konsultacyjna, umożliwiająca zgłaszanie i rozwiązywanie problemów w opracowywaniu dokumentów wg nowych zasad. Obecnie prowadzone są prace nad rozszerzeniem zasad RDA w pozostałych typach dokumentów, m.in. kartograficznych, ikonograficznych.

Następnym etapem, po pracach dotyczących rekordów bibliograficznych, będzie wprowadzenie zasad RDA w rekordach khw. Pan Leszek Śnieżko, specjalista od RDA w NUKAT, zaprezentował uczestnikom spotkania ogólne założenia planowanych zmian. Pokrótce omówił nowe pola, które mają być stosowane w rekordach khw: pole 043 – kod obszaru geograficznego, 046 – daty kodowania, 368 – inne atrybuty, 370 – miejsca związane z jednostką, 372 – zakres działalności, 373 – powiązane ciało zbiorowe, 374 – zawód, 375 – płeć, 377 – język. Szczegółowe omówienie pól, zasad opracowania rekordów khw zostanie zaprezentowane w trakcie planowanych szkoleń. Centrum NUKAT przeprowadzać będzie także automatyczne melioracje pola 100 - bazowych rekordów khw, mające na celu zamianę skrótów na pełne wyrażenia, zastąpienie łacińskich określeń odpowiednikami polskimi.

Kolejnym wystąpieniem była prezentacja pani Krystyny Sanetry z BJ. Prelegentka w bardzo zwięzły i interesujący sposób przedstawiła opracowanie niełatwych dokumentów, jakimi są manuskrypty. BJ posiada w swoich zbiorach ok. 13 tysięcy rekordów bibliograficznych opisujących rękopisy w różnych formatach. Pani Sanetra zaprezentowała roboczą wersję formatu MARC21 rekordu bibliograficznego dla rękopisu uwzględniającego zasady RDA. Wprowadzenie spójnych zasad zgodnych z RDA pozwoli na poprawne opracowanie dokumentów rękopiśmiennych, do których elektroniczny dostęp daje nam pełny obraz cennych zasobów bibliotecznych.

Wystąpienie pani wicedyrektor BUW Magdaleny Rowińskiej zamknęło coroczne spotkanie bibliotekarzy. Konkluzje pani dyrektor były dość odważne. Czy NUKAT szczycący się dokładnością i poprawnością opisów bibliograficznych, powinien pozwolić na wprowadzenie „ułatwień” (minimum elementów, które muszą znaleźć się w rekordzie bibliograficznym) dla bibliotek potrzebujących szybkiego wprowadzania danych, np. przy retrokonwersji zbiorów, gdzie niejednokrotnie liczy się czas zakończenia projektu? Z drugiej strony uważa, że dane katalogu centralnego są tak wysokiej jakości, że pozwala to na wykorzystanie ich w bazach danych związanych z nauką, tj. PBN, ORCID, POLON.

Spotkanie było jak zawsze ciekawe. Tematyka poruszanych spraw ważna i istotna dla bibliotekarzy i bibliotek w kontekście zmieniającej się sytuacji nauki polskiej.

Aneta Kania

© 2009 Biblioteka Główna UEK