Nie wiadomo kiedy dokładnie człowiek odkrył alkohol, ale wiadomo, że od tego czasu jest on obecny w naszej kulturze. Różny jest do niego stosunek w różnych rejonach świata, ale dziś rynek napojów alkoholowych to miliardy dolarów. W tym odcinku sprawdzimy kto wydaje te miliardy i na co. Sprawdzimy ile litrów piwa przypada na jednego mieszkańca w wybranych krajach, przyjrzymy się rynkowi globalnemu i regionalnemu – tak dokładnie jak to będzie możliwe.
Wszystkie te dane (a nawet więcej) znajdziemy w bazie Passport GMID. Wejdziemy do niej przez stronę Biblioteki –> E-źródła –> Bazy danych – portale. Z głównego menu bazy proponuję wybrać narzędzie zwane Dashboards Visualize Data. Kiedy klikniemy na opcję Select… wyświetli się nam taka oto lista:
Możemy wybierać spośród wymienionych rynków (Industries) oraz danych makroekonomicznych (Countries & Consumers). Do naszych poszukiwań istotne będą dwa działy: Alcoholic Drinks oraz Income and Expediture. W pierwszym znajdziemy dane na temat ilości sprzedanego (a więc zapewne i spożytego) alkoholu, w drugim na temat jego wartości.
Po wybraniu Alcoholic Drinks i kliknięciu Launch Dashboard, naszym oczom ukaże się interaktywna mapa świata (na obrazku jedynie fragment).
Mapa pokazuje globalny rynek napojów alkoholowych, w tym wypadku kolor w którym ukazane jest terytorium danego kraju odzwierciedla ilość kupionego tam alkoholu – im więcej tym kolor ciemniejszy. Dokładne liczby określające do której kategorii dane państwo się zalicza są widoczne pod suwakiem do zwiększania/zmniejszania dokładności mapy. Klikając na konkretny kraj od razu widzimy (na obrazku na przykładzie Czech) ile tam kupiono alkoholu i ile litrów przypadło na głowę jednego mieszkańca w 2012 r. (Ale uwaga! Podana liczba nie oznacza litrów czystego alkoholu, a sumę litrów piwa, wina i innych napojów alkoholowych w przeliczeniu na jednego mieszkańca – to dość istotne rozróżnienie. Aby dotrzeć do tej informacji trzeba przejść do szczegółowych danych i kliknąć Category Definitions – będzie to widać w dalszej części tego odcinka).
Miłym akcentem są dane globalne, widoczne po prawej stronie ekranu. Domyślnie podział rynku na części świata jest pokazany w formie wykresu, kiedy najedziemy tam myszką, pokażą się liczby.
To dane dla całej kategorii napojów alkoholowych, a jeśli potrzebujemy informacji tylko o rynku piwa, wystarczy wybrać opcję Change Category (w lewej części ekranu) , aby określić co dokładnie nas interesuje. W efekcie otrzymamy taką samą interaktywną mapę, ale z danymi dotyczącymi wyłącznie piwa.
Kolejna dobra wiadomość jest taka, że baza daje nam możliwość wygenerowania wykresu obrazującego udział w rynku (prawie) wszystkich państw świata. Podobno jeden obraz czasem wart więcej niż tysiąc słów, a więc klikamy na opcję Bar Chart po lewej stronie.
Zdecydowanie przodują Chiny, ale to tylko informacja o rozmiarach rynku, zatem taki wynik niespecjalnie dziwi. Kiedy jednak poprosimy o wykres pokazujący konsumpcję piwa w przeliczeniu na głowę, sytuacja wygląda już nieco inaczej.
W takim ujęciu niedoścignionymi liderami są nasi południowi sąsiedzi, tymczasem pozycję Chin pokazuje czarny słupek. Najeżdżając myszką na inne słupki ujrzymy nazwę kraju i jego wynik. Klikając na dany słupek wybieramy ten kraj, co daje nam możliwość zbadania go dokładniej. W tym celu należy kliknąć w przycisk Explore in Detail. Pokażę to na przykładzie Czech.
Po kliknięciu przycisku Explore in Detail otrzymamy taką tabelę jak powyżej. Wykres pokazuję dynamikę wzrostu (lub spadku) w wybranej przez nas kategorii, widzimy również jak to się ma do wzrostu/spadku konsumpcji w regionie i na świecie. Przede wszystkim jednak widzimy rozmiar rynku i przeliczenie na głowę mieszkańca. Co ważne, jest wyraźnie napisane za jaki okres są to dane i i jaka jest jednostka – w tym wypadku milion litrów. Nie bez powodu ta sekcja nazywa się Quick Stats and Links. Statystyki widać od razu, natomiast pod postacią narysowanej tabelki(?) zaznaczonej na obrazku na czerwono, znajdują się linki prowadzące do dużo bardziej szczegółowych danych statystycznych. Liczby pod linkami oznaczają pozycję w światowym rankingu. Klikamy w Market Size.
Na pierwszy rzut oka wygląda to niezbyt okazale, ale to tylko pozory. Widzimy po prostu wskaźnik ukazujący wielkość rynku w ostatnich kilku latach. Wystarczy jednak kliknąć w jeden z kolorowych symboli, żeby dostać naprawdę dokładne dane dotyczące nie tylko wielkości sprzedaży ale również udziałów w rynku (producentów oraz marek), kanałów dystrybucji, cen, sposobów sprzedaży (on-trade – w lokalach gastronomicznych, i off-trade – w placówkach handlowych) oraz produkcji, eksportu, importu i konsumpcji (ostatnie cztery w dziale Trade Statistics). Legenda zamieszczona nad tabelą z wynikami pozwoli wybrać właściwy symbol dla interesującego nas wskaźnika, na przykład udziału poszczególnych marek w rynku.
W tym przykładzie z oszczędności miejsca przedstawiam tylko pierwszą dziesiątkę rankingu i dane tylko z dwóch lat, ale Wy oczywiście nie musicie się ograniczać. Dla każdego rocznika można wygenerować wykres kołowy klikając na ikonkę obok daty.
Portal Passport GMID ma tą olbrzymią zaletę, że pozwala konwertować wyniki oraz dodawać/usuwać kryteria i kraje. Służy do tego menu po lewej stronie. Ilość i rodzaj dostępnych opcji zależy od tego, jaki wybraliśmy wskaźnik.
Baza jest bardzo elastyczna, możemy dodać do porównania inny kraj (na przykład Polskę – za pomocą Change Geographies), a także wskaźnik (na przykład oprócz piwa jeszcze napoje wysokoprocentowe i wino – za pomocą Change Category) i/lub zmieniać interesujące nas lata (Change Time Series). Za pomocą opcji Convert Data uzyskamy dane w przeliczeniu na osobę.
Jak widać dla każdego segmentu rynku napojów alkoholowych możemy uzyskać szczegółowe dane reprezentowane przez kolorowe symbole. Warto zajrzeć również do działu More Results, gdzie znajdziemy dodatkowo opcje dotyczące eksportu i importu z podziałem na kraje.
Na początku wspomniałem, że interesować nas będą dwa działy: Alcoholic Drinks oraz Income and Expediture. Do tej pory zajmowaliśmy się tylko pierwszym z nich. Zasada działania i prezentacja wyników jest jednak dla wszystkich działów taka sama. Różnica jest wyłącznie w rodzaju danych – dla naszych potrzeb w dziale Income and Expediture znajdziemy informacje na temat kwot wydanych na napoje alkoholowe przez konsumentów.
Czego chcieć więcej? Chyba tylko kufla zimnego czeskiego piwa 😉