Ropa

Wykorzystane bazy danych: CEIC, OECD iLibrary, Springer Link, UN Comtrade

Wiadomo, bez ropy naftowej nie ma współczesnej cywilizacji. I chociaż rośnie świadomość społeczna dotycząca konieczności odejścia od paliw kopalnych, to proces ten zajmie z pewnością wiele lat, podczas których nadal będziemy od ropy uzależnieni. Tym bardziej warto wiedzieć gdzie zajrzeć, aby dowiedzieć się więcej o zasobach tego surowca, jego wydobyciu oraz o obrocie nim i produktami pochodnymi.

Zaczniemy od danych statystycznych, a skoro tak, to otwieramy bazę CEIC Data. Przechodzimy do modułu Global Database i tam odnajdujemy na liście kraj, który chcemy pod kątem ropy naftowej przeanalizować. Mój wybór padł na Arabię Saudyjską i to jej dotyczyć będą prezentowane poniżej przykłady. Najciekawsze dla nas tematy znajdziemy w dziale Energy Sector.

Możemy poznać liczby opisujące na przykład moce rafineryjne (jak na obrazku powyżej) lub produkcję towarów pochodnych ropy naftowej (obrazek poniżej). Uwagę zwraca zakres czasowy danych – jak widać jest to w niektórych przypadkach nawet ponad pięćdziesiąt lat!

Baza CEIC dysponuje także statystykami dotyczącymi deklarowanych rezerw, w tym ropy. Oczywiście dostępność danych zależy za każdym razem od kraju, który wybierzemy.

Uwaga! Więcej i bardziej szczegółowych danych można poszukać w dostępnych modułach premium. Dotyczy to Brazylii, Rosji, Indii, Indonezji oraz Chin. Dla tych krajów będziemy w stanie wyłowić rozszerzone statystyki nie tylko w zakładce Energy Sector. Na przykład w module Russia Premium warto zajrzeć do działu Mining and Quarrying Sector i rozwinąć więcej wskaźników dla crude oil. A w Chinach można przyjrzeć się rozdziałowi Land and Resources i dalej Reserves of Mineral. Co ważne, dane te możemy uzyskać także na poziomie regionów.

Proponuje skoczyć teraz do kolejnej bazy – OECD iLibrary. Nazwa dość mocno sugeruje ograniczenie dostępnych danych do krajów członkowskich OECD, ale nie jest to do końca prawda. Zdarzają się (i to wcale nie tak rzadko) opracowania i statystyki obejmujące cały świat. Prawdą jest jednak to, że w bazie OECD iLibrary możemy trafić na ograniczenia. Stanie się tak, kiedy z głównej strony bazy przejdziemy do zakładki Statistics i tam wybierzemy jedną z baz rozpoczynających się skrótem IEA (od International Energy Agency). Przy próbie wyświetlenia danych zobaczymy taki nieprzyjemny komunikat:

Wynika to z warunków naszej licencji i nic na to poradzić nie możemy. Są jednak dwie dobre wiadomości. Pierwsza jest taka, że baza International Trade by Commodity Statistics wcale nie jest „restricted”. Można spokojnie ją otworzyć i wyciągnąć z niej informacje o wymianie handlowej między wybranymi partnerami w zakresie wybranego towaru lub grupy towarów. Warunkiem jest tylko to, aby choć jeden z partnerów wymiany był członkiem OECD. Domyślnie baza otwiera się z danymi dla wszystkich grup produktów razem wziętych (All commodities), a dla wszystkich krajów jako partner jest ustawiony cały świat. W efekcie widzimy całkowitą wartość eksportu i importu kolejnych krajów.

Na szczęście można poprosić bazę o bardziej szczegółowe dane, robi się to najeżdżając myszką na  Customise i następnie Selection, jak na obrazku powyżej. Klikamy na dowolny element i przechodzimy do wyboru kolejnych pozycji. Reporter Country jak już wspomniałem musi być członkiem OECD, natomiast partnerem (Partner Country) może być dowolny kraj świata. Ustalamy dalej towary jakie nas interesują, rodzaj przepływu (eksport, import), miarę (domyślnie mamy wartość, dla niektórych grup towarów da się podać także ilość czy wagę) i na końcu zakres czasowy. W efekcie otrzymujemy tabelkę jak na obrazku poniżej (aby powiększyć obrazek trzeba na niego kliknąć). Naturalnie zawartość tabeli możemy zapisać do pliku (trzeba najechać na ikonkę Export). Aha, możemy manipulować także układem tabeli – za pomocą Customise i potem Layout – ja tak zrobiłem przenosząc Commodity na dół aby wybrane przeze mnie grupy towarów były od razu widoczne.

Druga dobra wiadomość brzmi: można dotrzeć do dużej ilości statystyk zawartych w niedostępnych bazach w inny sposób, nie opuszczając platformy OECD iLibrary. Faktem jest istnienie blokady na statystyczne bazy danych dostarczane przez IEA, nie ma jednak blokady na publikacje wydawane przez tą organizację. Oznacza to, że nie stworzymy sobie tabeli z danymi jak na obrazku powyżej, ale otworzymy np. raport w którym znajdują się dane z bazy którą chcieliśmy przeszukać. Na naszym przykładzie z ropą naftową wygląda to tak: na stronie głównej platformy OECD iLibrary wchodzimy w zakładkę Browse by theme, a następnie z listy dostępnych tematów wybieramy Energy. Klikamy na Statistical Periodicals, co spowoduje rozwinięcie listy dostępnych publikacji statystycznych. Wśród nich dostrzeżemy Oil Information.

To naprawdę obszerne (775 stron!) opracowanie jest dla nas dostępne w całości, podobnie jak wydania z ubiegłych lat. Poszukując informacji o ropie naftowej po prostu żal byłoby na to nie trafić. Podobnie może być z innymi tematami związanymi z energią. Moim zdaniem warto zajrzeć do zakładki z publikacjami niezależnie od zagadnienia, zawsze może się tu trafić coś ekstra.

A jeśli zależy nam na ciekawej prezentacji danych, można odwiedzić bazę UN Comtrade. Dzieli się ona na dwie części: jedna umożliwia uzyskanie danych statystycznych dotyczących wymiany handlowej między państwami w zakresie wybranych grup towarów, a druga oferuje szereg narzędzi do wizualizacji danych.

Istnieje nawet moduł poświęcony wyłącznie ropie naftowej, nazywa się A World of oil i trzeba przyznać, że wygląda naprawdę efektownie (przykład na obrazku poniżej). Znajdziemy tam dane o eksporcie i imporcie ropy z lat 1995-2014, pokazane w niebanalny sposób. Pozostaje mieć nadzieję, że projekt nie został porzucony i wkrótce zostaną dodane aktualne statystyki.

Innym ciekawym narzędziem na liście Visualize data jest Atlas of Economic Complexity. Pozwala ono pokazać w graficznej formie skalę eksportu lub importu ropy naftowej (lub innych towarów) dla wybranego kraju. Pisałem już o tym kiedyś, zainteresowane osoby odsyłam do tego wpisu.

W naszych poszukiwaniach na pewno nie zaszkodzi również zajrzeć do baz z pełnymi tekstami książek i czasopism, na przykład do SpringerLink. Na frazę „oil market” baza odpowiedziała prawie dwoma tysiącami trafień, tylko z lat 2010-2019. Gdyby doprecyzować kryteria wyszukiwawcze, zapewne można by dotrzeć do wielu ciekawych publikacji.

Dobrze byłoby zajrzeć też do innych tego typu baz: EBSCO, ScienceDirect, Wiley, Emerald lub Open Knowledge Repository. Nawet jeśli nie znaleźliśmy wystarczająco dokładnych danych statystycznych w innych bazach, to może się okazać że ktoś opublikował artykuł lub książkę (albo rozdział w książce) i omawia tam interesujące nas zagadnienia. Nierzadko taka książka lub artykuł może zawierać także ciekawe dla nas statystyki, na które powołuje się autor.