Ruch turystyczny

Wykorzystane bazy danych: International Statistical Yearbook, OECD iLibrary, Passport GMID

Na początek proponuję dość szeroki temat aby pokazać, że można się do tego zabrać na kilka sposobów. Lepiej pracować na przykładzie, załóżmy więc, że naszym zadaniem jest znaleźć jak najlepsze, najbardziej dokładne informacje o ruchu turystycznym w Bułgarii i w Niemczech (dlaczego akurat te kraje – wyjaśnię później). Gotowi? To zaczynajmy.

Proponuję zacząć od portalu Passport GMID, czyli Global Market Information Database. Na stronie Biblioteki wchodzimy na E-źródła, a potem na Bazy danych – portale i odnajdujemy Passport GMID (dalej będę pisał po prostu GMID). Jeśli korzystasz z komputera spoza kampusu UEK, wybierz zakładkę Zdalny dostęp na stronie Biblioteki. Są dwie możliwości poruszania się po tej bazie – albo wybieramy jeden lub więcej parametrów oraz interesujące nas kraje  i sami analizujemy wyniki, albo szukamy gotowych raportów. Zacznijmy od łatwiejszej części, czyli od gotowców. Ważne, żeby najpierw wybrać interesujący nas sektor gospodarki, zamiast szukać w całej bazie. Zatem rozwijamy menu Industries na górze i wybieramy z listy Travel and Tourism.  Po lewej stronie znajdują się dwa rozwijane menu: Search Tree oraz Quick Analysis Finder. Wybieramy to drugie, spośród oferowanych możliwości najbardziej w tym momencie przydadzą się Country Reports.

Szukamy danych o Bułgarii, więc skorzystamy z filtra By Geography, klikamy more filters, aż pojawi się nasz szukany kraj. Okazuje się, że dostępnych jest dziesięć raportów opisujących turystykę w Bułgarii w różnych aspektach – nie jest źle.

Warto zaznaczyć, że w GMID raporty najczęściej mają taki układ: na początku ogólny opis, potem opisy szczegółowe, na końcu dane liczbowe (Category data), a wśród nich również prognozy na najbliższe lata. Wyniki są dokładne i przedstawione w czytelnej formie, zawsze jest też wyraźnie określona jednostka.

Możemy na przykład zobaczyć ile w Bułgarii jest hoteli i w jakim standardzie (na obrazku fragment tabeli):

Pewnym problemem może być sposób prezentacji niektórych danych: czasem otrzymamy informacje o mieście a czasami o regionie.  Na przykład dla Niemiec zobaczymy analogiczną tabelę (na obrazku jej fragment) z rozmieszczeniem hoteli i są tam wymieszane miasta i regiony. Na to nic nie poradzimy.

Oczywiście to tylko wybrane wskaźniki, jest ich znacznie więcej. Ale gotowe raporty to nie wszystko, pora zrobić coś samodzielnie 😉

Rozwijamy znowu menu Industries u góry na głównej stronie bazy. Tym razem skorzystamy z opcji Search Tree. Wybieramy kategorię (np. Travel Accommodation) i klikamy Go. Pojawia się drzewo kategorii, naprawdę intuicyjne w obsłudze.

Rozwijamy kolejne kategorie aż znajdziemy odpowiedni poziom szczegółowości. W ramce po prawej stronie pojawią się wybrane przez nas elementy. Następnie musimy określić dla jakich państw potrzebujemy tych danych – klikamy w przycisk Now Choose Geographies i wybieramy jeden lub więcej krajów. Wybraliśmy dla przykładu przyjazdy i przyloty turystów zagranicznych oraz dane o hotelach dla Bułgarii i Niemiec. Jeśli chcemy od razu zobaczyć tylko te konkretne dane, wybieramy opcję See Data Now, natomiast jeśli chcemy zobaczyć co jeszcze baza może nam zaoferować na ten temat, powinniśmy uruchomić Run Search. My chcemy czyste dane (opis pozostałych funkcji zająłby za dużo miejsca, ale polecam sprawdzić samemu).

Warto zwrócić uwagę na kolorowe odnośniki – to dodatkowe opcje, ich objaśnienie znajduje się w górnej części obrazka. Informacje, które można dzięki nim uzyskać są naprawdę szczegółowe.

Domyślnie dostaniemy wyniki jedynie za kilka ostatnich lat. Można to jednak zmienić, używając menu z lewej strony:

Tutaj GMID pokazuje cały swój urok. Spróbujcie, a sami zobaczycie jakie to mocne narzędzie. Można zmieniać zasięg czasowy (często są dostępne także prognozy na przyszłe lata) i  inne parametry, łącznie z tematem czy jednostką/walutą  w jakiej podany jest wynik. Można nawet poprosić o przeliczenie wyników na mieszkańca/gospodarstwo domowe lub zobaczyć wzrost/spadek w % w ujęciu rocznym. Oczywiście to menu różnie wygląda dla różnych parametrów, nie zawsze wszystkie wymienione opcje są dostępne, ale zawsze są jakieś możliwości dostosowania prezentacji wyników do swoich potrzeb.

Pokazane tu przykłady to naturalnie tylko fragment, jeśli ktoś chciałby pokusić się o analizę ruchu turystycznego, musiałby spędzić w bazie więcej czasu. Efekty pracy można zapisać formacie xls lub pdf.

Zapraszam teraz do portalu OECD iLibrary. Oczywiście Bułgaria (jak na razie) do OECD nie należy, zatem nie ma się co spodziewać kopalni informacji na jej temat w tym portalu. Specjalnie wybrałem jeden kraj członkowski a drugi nie, żeby trochę utrudnić zadanie. Wejście przez znaną już ścieżkę: strona Biblioteki → E-źródła → Bazy danych – portale lub zakładka Zdalny dostęp na stronie Biblioteki, jeśli korzystasz z komputera spoza kampusu UEK.

Na dzień dobry widzimy podział dostępnych materiałów na Books, Papers, Statistics, Factbook i Glossaries. I gdzie tu szukać czegoś o turystyce? Można skorzystać z wyszukiwarki, można przejrzeć poszczególne działy. Znajdziemy coś i tak i tak. Wyszukiwarka pokaże nam nie tylko całe publikacje, ale również pojedyncze rozdziały i tabele – o ile uzna, że odpowiadają naszemu zapytaniu.

Zawsze podane jest podlinkowane źródło, więc szybko możemy przejść do całości publikacji, jeśli zachęci nas do tego np. tytuł, jak w tym przypadku OECD Tourism Trends and Policies 2010, z której system proponował nam tylko tabelę. A tam spory rozdział poświęcony Niemcom, są również dane o niektórych krajach nie należących do OECD, jest np. Rumunia, ale akurat Bułgarii nie ma. Wspomniany raport można również znaleźć w zakładce Papers w dziale Annuals & Outlooks.

Na koniec proponuję coś nieco trudniejszego. Baza International Statistical Yearbook (dalej: ISY) zawiera potężną ilość informacji, ale nie da się ukryć, że jest – jakby to ująć delikatnie – nieco user unfriendly. Mimo wszystko warto spróbować, choćby dlatego, że oferuje dane na poziomie miast i regionów. Wejście przez stronę Biblioteki→ E-źrodła→ Statystyka międzynarodowa lub przez zakładkę Zdalny dostęp na stronie Biblioteki, jeśli korzystasz z komputera spoza kampusu UEK. Możemy skorzystać z wyszukiwania, ale lepiej przejść do bazy klikając na link International Statistical Yearbook. Pojawia się lista baz do wyboru, dla nas najodpowiedniejszą będzie Eurostat, Luxembourg: Regional statistics (REGIO). Po jej wybraniu pojawia się nam jeszcze więcej mniejszych baz do wyboru, w tym trzy z zakresu turystyki.

Pierwsza i trzecia  oferują dane na poziomie NUTS2, co jest ok, ale nie rzuca na kolana. Za to druga pozwala zobaczyć jak się mają sprawy na poziomie NUTS3, a to już nie lada gratka (tutaj link przypominający o co chodzi z podziałem NUTS). Klikamy więc na drugą z wymienionych baz, potem na jedyną opcję jaka się pojawi i jesteśmy w miejscu, gdzie możemy doprecyzować nasze zapytanie.

Dla przykładu, wybierzmy Type of activity, a potem Hotels and similar establishments. Naszym oczom ukazuje się lista krajów, regionów i miast do wyboru, niestety w bardzo niedzisiejszej formie. Na przykładzie Niemiec będzie dobrze widać, jak to działa. Ale najpierw musimy Niemcy znaleźć na liście – są na ekranie 201-250  (Bułgaria na 101-150).

To naprawdę bardzo duży stopień szczegółowości. Możemy wybrać kraj, region, miasto a nawet bardzo małe miasta. Nie gwarantuję, że dla wszystkich miejscowości znajdziemy wszystko, ale sprawdzałem na chybił trafił kilka miejsc w Niemczech i w Bułgarii i te dane naprawdę były. A jak wyglądają wyniki? Wybierzmy dla przykładu jakieś dwa miasta i kliknijmy View results.

Dostajemy bardziej szczegółowy wybór, zaznaczamy co nas interesuje i dajemy View table.

I w końcu są. Dane może nie najładniej zaprezentowane, ale czytelne:

Dla porządku dodam tylko że ISY jest dostępna również na DVD w Oddziale Informacji Naukowej (pok. 310).