Syria

Wykorzystane bazy danych: EMIS, Passport GMID, Wiley Online Library

Wojna domowa w Syrii pochłania coraz więcej ofiar i niestety nie wygląda na to, żeby miała się szybko zakończyć. Będziemy chcieli się dowiedzieć jak najwięcej o sytuacji w tym kraju – z perspektywy politycznej, gospodarczej i humanitarnej. Ze względu na panujący tam chaos, może być ciężko o dokładne dane statystyczne. Dlatego będziemy potrzebować analiz i opracowań z różnych źródeł, zarówno z czasopism naukowych, jak i z prasy popularnej.

Niewystarczalność danych liczbowych dobrze będzie widać na przykładzie statystyki dotyczącej uchodźców i osób ubiegających się o azyl. Znajdziemy ją w portalu Passport GMID (strona Biblioteki –> E-źródła –> Bazy danych – portale).  Z zakładki Countries & Economies musimy wybrać dział Population and Homes. Na końcu rozwijanego menu Search Tree znajduje się sekcja Refugees and asylum seekers.

Kiedy klikniemy Go, przejdziemy do drzewa kategorii i tam zaznaczymy interesujące nas wskaźniki oraz kraje. Ja wybrałem Foreign Citizens, Refugees and Asylum Seekers i Net Migration żeby dojrzeć zmiany w migracji ludności Syrii oraz jej sąsiadów: Turcji, Libanu i Jordanii (Irak pomijam bo to jeszcze inna historia: w czasie wojny w tym kraju to Syria przyjęła stamtąd bardzo wielu uchodźców).

Ale wyniki wydają się kontrastować z liczbami o których słychać w mediach. Wynika to ze sposobu zbierania i klasyfikowania danych. Sprawa staje się jaśniejsza, kiedy klikniemy na Category definitions pod tabelą z wynikami.

Narzuca się pytanie ile osób zdołano policzyć i kogo Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (skr. ang. UNHCR) uznaje za uchodźcę. Można to doczytać na stronie UNHCR, ale nie zmieni to faktu, że podane liczby – choć zapewne prawdziwe – są dla nas bezużyteczne, bo nie pokazują rzeczywistej skali zjawiska. Nie znaczy to że mamy się na GMIDa obrazić i kwestionować wszystkie inne dane w portalu. Po prostu zawsze warto sprawdzić (nie tylko w GMIDzie) category definitions, czyli metadane, aby wiedzieć na sto procent co oznaczają liczby widoczne na ekranie.

Poleciłem Passport GMID nie tylko po to, aby pokazać kłopot z danymi statystycznymi. Można tam również znaleźć raporty dotyczące poszczególnych państw – z reguły bardzo aktualne. Country Reports, bo o nich mowa, znajdziemy najszybciej kiedy wybierzemy dowolną kategorię z zakładek Industries lub Countries & Consumers i przejdziemy do sekcji Analysis Finder.

Wybieramy z rozwijanego menu rodzaj dokumentu (Country Reports) i interesujący nas kraj (kursor po nazwie kraju pojawia się zawsze, nie wiem dlaczego).  System automatycznie skieruje nas do Statistical Summary. Trzeba kliknąć na Show Whole Report żeby zobaczyć cały tekst.

Raport dla Syrii pochodzi z pierwszego lutego 2013 roku, jest zatem bardzo aktualny. Nie jest może oszałamiająco obszerny, ale zawiera szereg użytecznych danych dotyczących polityki i gospodarki.

Zobaczmy teraz jakie informacje znajdziemy w prasie popularnej. Najlepiej zajrzeć w tym celu do portalu EMIS (strona Biblioteki –>  E-źródła –> Bazy danych – portale), dlatego że zawiera on pełne teksty z bardzo wielu źródeł, w tym z popularnych tytułów prasowych. Z listy krajów wybieramy Polskę, domyślnie otwiera się wyszukiwarka. Polecam kliknąć na Pokaż opcje zaawansowane i w polu Ze wszystkimi słowami wpisać Syria i np. wojna lub uchodźcy.

W efekcie otrzymamy szereg artykułów prasowych zawierających oba wpisane przez nas słowa. Oczywiście można podać więcej niż dwa, wtedy wyniki będą bardziej precyzyjne. Ale muszę przyznać, że więcej udało mi się dowiedzieć przeprowadzając dwa wyszukiwania (przy drugim zamieniając słowo wojna na słowo uchodźcy) niż kiedy zażyczyłem sobie artykułów zawierających wszystkie trzy wymienione słowa.

Przy prezentacji wyników system prezentuje artykuły zaczynając od najnowszych, widzimy źródło i objętość tekstu, możemy również skorzystać z linku Więcej podobnych wyników, przydatnego kiedy znajdziemy materiał szczególnie dla nas ciekawy.

Prasa popularna rządzi się oczywiście innymi prawami niż publikacje naukowe, szczególnie jeśli chodzi o czas reakcji na różne wydarzenia. Wojna domowa w Syrii trwa już niestety na tyle długo, że zdążyły pojawić się naukowe opracowania na ten temat. Pełnych tekstów możemy poszukać w bazach EBSCO, Springer Link lub Wiley Online Library. W naszym przypadku polecam to ostatnie źródło (strona Biblioteki –> E-źródła –> Bazy danych – portale).

 

Klikamy na Advanced search i  próbujemy na początek dość ogólnie sformułować frazy wyszukiwawcze. Jeśli będziemy potrzebowali bardziej szczegółowych aspektów tego zagadnienia, możemy potem nasze kryteria zmodyfikować.

Patrzymy na listę wyników,  jeśli kłódka przy tytule jest otwarta – mamy dostęp do pełnego tekstu.

Polecam artykuł z obrazka powyżej, dotyczy on problemów z interpretacją danych napływających z Syrii i pokazuje, że sytuacja w tym kraju jest sprawą znacznie bardziej złożoną niż prosty konflikt reżim – rebelianci. Oczywiście opracowań na temat Syrii możemy znaleźć znacznie więcej. Wszystko zależy od tego, czego konkretnie będziemy potrzebować, np. informacji o uchodźcach i ich sytuacji, o pomocy humanitarnej, o polityce innych krajów wobec Syrii czy o innych kwestiach związanych z trwającą tam wojną.